Il fond da renovaziun d'in condomini en Svizra: quant metter da vart e tgi che decida las lavurs
En in bajetg cun proprietad en condomini èn il tetg, la fatschada e l'ascensur da tuts, ed ina giada custan bler. Qua vesas ti tge che il fond da renovaziun è, a tgi ch'el tutga, quant che paja tia unitad, tgi che decida ina lavur e co che las decisiuns vegnan registradas. Cun ina simulaziun dal fond durant 25 onns.
Mo per persunas che vivan en Svizra.Per infurmaziun. Quest guid suonda il dretg e las reglas svizras. El po cuntegnair sbagls u betg esser actual: controllescha adina las funtaunas uffizialas e, en cas da dubi, dumonda agid ad in servetsch uffizial. Betg ina cussegliaziun finanziala, fiscala u giuridica; per custs e funcziuns da tes e-banking vala quai che tia banca di.
- Tge ch'è il fond
- Il fond durant ils onns
- Quant che paja tia unitad
- Quant che dura mintga chaussa
- Tgi che decida ina lavur
- Da la proposta als quints
- Las contribuziuns, en ina giada
- Dumondas
Tge è il fond da renovaziun d'in condomini?
Proprietad en condomini (en tudestg Stockwerkeigentum, en franzos PPE) vul dir: mintga persuna ha en proprietad sia atgna abitaziun (l'unitad) e, ensemen cun ils auters, tut quai che tutga a tuts, sco il tetg, la fatschada, las stgalas e l'ascensur. Mintga possessur è in proprietari en condomini. Ina giada sto il tetg vegnir renovà. Il fond da renovaziun èn ils daners che vegnan messi da vart, onn per onn, per quel di.
La lescha dat a la radunanza dals proprietaris il dretg da crear in fond per reparaturas e renovaziuns (art. 712m). La radunanza decida da al crear, ed il reglament dal bajetg di co ch'el funcziuna. Controllescha en il tes sch'il bajetg ha in.
La lavurIl tetg custa CHF 120’000L'unitadIn'unitad da 150 ‰ paja CHF 18’000 en ina giadaIl ristgInsaquants n'han betg ils daners en quel onn, e la lavur vegn retardada
La lavurIl medem tetg, pajà dal fond, sch'el ha ils danersL'unitadLa medema unitad ha pajà in pau mintga onnLa differenzaNagina surpraisa per la bursa da nagin; ils daners eran gia messi da vart
La cuminanza dals proprietaris acquista en ses num tut quai che resulta da l'administraziun, surtut las contribuziuns ed il fond da renovaziun (art. 712l). I dat mo in fond, e quel tutga a la cuminanza. Perquai n'ha il vendider d'in appartament, sco regla, nagin dretg da prender sia part cun sai: ella resta en il fond, per il bajetg. Controllescha il reglament ed il contract da cumpra, nua che ti vesas, sch'il pretsch ha resguardà quai.
Il fond durant ils onns: basta el per las lavurs?
In exempel d'in bajetg cun quatter grondas lavurs en 25 onns: la colurada da las stgalas, il tetg, l'ascensur e la fatschada. Mova ils dus regladers. Ils numers èn inventads e na resguardan ni tschains ni inflaziun: il grafic serva mo per vesair la furma.
Simulaziun dal fond da renovaziun
| Onn | Lavur | Custs (CHF) |
|---|---|---|
| 6 | Colurada da las stgalas | 25’000 |
| 12 | Tetg | 120’000 |
| 18 | Ascensur | 90’000 |
| 23 | Fatschada | 140’000 |
Cun CHF 40’000 en il fond e CHF 8’000 per onn na bastan ils daners betg pli l'onn 12, cun il tetg.
Cura che il saldo daventa negativ, vul quai dir che la lavur è vegnida avant ils daners. I dat dus vias: contribuir dapli mintga onn, u pajar quai che manca en ina giada, repartì tenor las quotas (art. 712h). Pli baud ch'ins cumenza, pli pitschna è la contribuziun annuala.
Quant paja mia unitad per onn?
Ils proprietaris contribueschan a las expensas communablas en proporziun a lur quotas (art. 712h). La quota d'ina unitad è ina part dal bajetg, en promils (‰) u en tschientavels: 85 ‰ vul dir 85 parts sin 1’000. Per savair la tia, guarda il reglament u il contract da cumpra da tes appartament.
La part da mia unitad
- Per onn
- Per quartal
- Per mais
- Tia part da la lavur extra
Tia unitad è dal bajetg e paja questa part da las expensas communablas.
Ina unitad na po betg avair dapli che 1’000 ‰: tut il bajetg èn 1’000 ‰. Controllescha il numer en il reglament.
L'import da la contribuziun na vegn betg da la lescha: i vala quai che decidan il reglament u la radunanza. Insaquants reglaments al fixeschan sco procentuala da la valur d'assicuranza dal bajetg. Quai è mo in exempel:
Ussa tut il bajetg, unitad per unitad. La divisiun al rap è la medema regla sco en l'app: la summa dat adina il total, nagin rap dapli ni damain. Mida il total, ils pais u ils noms.
| Unitad | Promils |
|---|---|
| 1. plaun a sanester | 100 |
| 1. plaun a dretga | 120 |
| 2. plaun a sanester | 150 |
| 2. plaun a dretga | 180 |
| 3. plaun a sanester | 200 |
| Abitaziun sut il tetg | 250 |
- Betg adina tut egualSch'ina part dal bajetg u in indriz na serva betg a tscherts proprietaris, u mo fitg pauc, vegn quai resguardà en la repartiziun (art. 712h). In exempel pussibel: l'ascensur e l'unitad al plaunterren.
- Tgi che na paja betgLa cuminanza ha il dretg ad in dretg da pegn legal sin l'unitad da mintga proprietari per las contribuziuns dals ultims trais onns (art. 712i).
Quant dura mintga chaussa?
Ina regla simpla per fixar la contribuziun: fa ina glista da tge che dat en il bajetg, quant che quai custa e mintga quants onns ch'i vegn renovà. Quai èn mo valurs d'exempel; mintga bajetg è different. Dumonda ad in spezialist da guardar il tes.
Durada da vita en onns (valurs d'exempel)
| Cumponenta | Onns (exempel) |
|---|---|
| Colurada da las parts communablas | 10 |
| Stgaudament (chaldera) | 20 |
| Ascensur | 25 |
| Fanestras | 30 |
| Fatschada | 30 |
| Tetg | 40 |
Il quint è: custs da la substituziun ÷ onns da vita = quant che ti metta da vart per onn. Tut ensemen dat la contribuziun dal bajetg.
Per exempel dumonda in tetg da CHF 120’000 che dura 40 onns CHF 3’000 per onn. Giunta las autras cumponentas e ti has ina idea dal fond. L'import final è quel che la radunanza decida.
Tgi decida questa lavur?
Per ils acts d'administraziun e per las lavurs valan las reglas da la cumproprietad (art. 712g). Quantas persunas che ston votar per, dependa dal tip da lavur. Respunda:
1. Tge tip da lavur è quai?
Necessaria: mantegna il bajetg en bun stadi (in tetg che gutta, ina conduct che schluppa) Utila: augmenta la valur u la rendita dal bajetg (in meglier isolaziun, panels solars) Da luxus: embellescha u dat pli bler confort (ina entrada tut en marmel)Las lavurs necessarias da mantegniment vegnan decididas cun la maioritad da tut ils proprietaris (art. 647c). Er quels che na votan betg u che èn absents vegnan dumbrads: i vala la maioritad dal total, betg mo da quels preschents.
Las lavurs utilas dovran la maioritad dals proprietaris che represchenta er la maioritad da las quotas (art. 647d). Ins dumbra il dumber da las persunas ed il pais da las unitads.
Las lavurs da luxus dovran tut ils proprietaris (art. 647e), cun l'excepziun che la lescha sezza prevesa. Quai è la regla la pli difficila: be ina suletta vusch encunter ferma la lavur.
En dubi, a tge gruppa che ina lavur tutga, dumonda cussegl ad in spezialist u a l'administratur avant la radunanza. Er il reglament vala: controllescha el.
Cura che la lavur è decidida, manca da savair co ch'ins paja. I dat trais vias.
- Dal fondLa radunanza decida da duvrar quai ch'è mess da vart. Quai va mo uschè lunsch sco che il saldo basta.
- Cun ina contribuziun extraQuai che manca vegn incassà, repartì tenor las quotas (art. 712h). Quai è il cas da la simulaziun, cura che il saldo daventa negativ.
- Cun in debitIls tschains e l'amortisaziun da debits garantids dal bajetg fan part da las expensas communablas (art. 712h). Quai è l'ultima tscherna: discurra l'emprim cun l'administratur.
Da la proposta als quints: il fond, pass per pass
L'administratur exequescha las decisiuns da la radunanza, reparta ils custs, incassescha las contribuziuns ed administrescha ils fonds (art. 712s). La radunanza decida. In percurs pussibel per ina lavur:
- PropostaIn proprietari u l'administratur di tge che è il problem e propona da al tractar. Bunas fotografias ed ina curta annotaziun gidan.
- OffertasI vegnan dumandadas pliras, cun il medem cuntegn, per pudair las cumparegliar. Ils proprietaris las survegnan avant la radunanza.
- RadunanzaI vegn votà davart la lavur, l'offerta tschernida e la moda da pajar. La decisiun va en in protocol (art. 712n).
- LavurL'administratur exequescha la decisiun. Sche la lavur vegn dividida en parts, va mintga factura en il dossier.
- QuintsA la fin van las facturas en ils quints, che la radunanza approvescha cun la repartiziun dals custs (art. 712m). Il saldo dal fond va a l'onn suandant.
Avant la radunanza che decida davart ina lavur, marca sin la glista tge che è fatg. Ella vegn memorisada mo en quest browser.
- Il problem è descrit. Cun fotografias e, sch'igl è pussibel, cun l'opiniun d'in spezialist.
- I dat dapli che ina offerta. Cun il medem cuntegn, per pudair las cumparegliar.
- Ti sas il tip da lavur. Necessaria, utila u da luxus, perquai ch'el definescha la maioritad necessaria (art. 647c, art. 647d, art. 647e).
- Il saldo dal fond è visibel. Quant ch'i dat, e quant che manca sche la lavur al surpassa.
- La moda da pajar è en la proposta. Fond, contribuziun extra u debit, cun la part da mintga unitad.
- L'urden dal di è arrivà tar tuts. Cun ils documents e a temp, tenor il reglament.
- Insatgi fa il protocol. La decisiun ed il resultat da la votaziun vegnan scrits (art. 712n).
- Ils quints da la lavur restan separads. Per vesair tge che è ì or dal fond e tge che è vegnì da contribuziuns extra.
Il fond e las contribuziuns, en ina giada
Mintga unitad paja ses part, mintga onn. En QR Quota, ina app per iPhone, è il bajetg ina «associaziun» e mintga unitad in «commember». Il rest suonda quai che ti has vis survart.
- Las unitads, ina giadaNum, e-mail e furma d'adressar
- Il total da l'onnDividì tenor ils promils da mintga unitad
- Ina QR-bill per unitadMintgina cun sia atgna referenza
- Tgi che ha gia pajàTi marcas; ti tramettas danovamain mo a quels che mancan

- Il fond dividì tenor ils paisLa contribuziun annuala dal fond, repartida tenor ils promils da mintga unitad, al rap.
- Ina lavur extra, sco rapport da expensasLas lingias da custs da la lavur, divididas tenor las quotas. Suenter l'emprima spediziun èn las lingias bloccadas.
- Ina referenza per unitad e per spediziunSCOR cun in IBAN normal; QRR cun in QR-IBAN. Ella suonda ils Swiss Payment Standards (IG v2.3).
- Da tes e-mailL'app trametta da tes conto, Gmail u in auter purschider. Mintga onn u mintga mais; la spediziun automatica è Pro.
- Las datas restan sin l'iPhoneNagin conto. L'app n'ha nagina colliaziun cun tia banca: tgi che ha gia pajà, marcas ti.
Gratuit per in'associaziun cun fin dus commembers e trais rapports da expensas activs, senza limita da temp. Pro pos ti empruvar gratuitamain durant 14 dis; suenter tschernas ti emnil, annual u in pajament unic per adina. Il pretsch è sin la pagina da l'App Store.
Auters guids: reparter ils custs dal condomini e crear ina QR-bill.
Chargia QR Quota per l'iPhone. Ina QR-bill per persuna, mintgina cun sia atgna referenza, tramessa da tes e-mail. Gratuit per cumenzar, senza conto.
Dumondas frequentas
Èsi obligatoric il fond da renovaziun d'in condomini?
La lescha dat a la radunanza il dretg da crear in fond per reparaturas e renovaziuns (Cudesch civil svizzer, art. 712m). La radunanza decida da al crear; controllescha en il reglament da tes bajetg sch'i dat in.
A tgi tutga il fond da renovaziun d'in condomini?
A la cuminanza dals proprietaris e betg a mintgin: la cuminanza acquista en ses num las contribuziuns ed il fond da renovaziun (art. 712l).
En cas da vendita da mes appartament, survegn jau enavos mia part dal fond?
Sco regla na: sco che il fond tutga a la cuminanza (art. 712l), resta el en il bajetg. Controllescha en il reglament ed en il contract da cumpra sch'il pretsch ha resguardà quai.
Co vegnan repartids ils custs da las lavurs tranter ils proprietaris?
En proporziun a la quota da mintga unitad (art. 712h). Sch'ina part dal bajetg serva fitg pauc a tscherts proprietaris, vegn quai resguardà en la repartiziun.
Tgi decida da far lavurs en in condomini?
La radunanza, tenor las reglas da la cumproprietad (art. 712g): maioritad da tuts per lavurs necessarias (art. 647c), dubla maioritad per las utilas (art. 647d) ed unanimitad per quellas da luxus (art. 647e).
Tge capita cun quels che na pajan betg las contribuziuns?
La cuminanza ha il dretg ad in dretg da pegn legal sin l'unitad dal proprietari per las contribuziuns dals ultims trais onns (art. 712i).
Davart quest guid. Cuntegn infurmativ. Betg ina cussegliaziun giuridica ni tecnica: per tes bajetg valan il reglament, las decisiuns da la radunanza ed il contract da cumpra. Ils exempels ed ils numers èn inventads. Ils artitgels citads èn dal Cudesch civil svizzer (proprietad en condomini e cumproprietad); mintga artitgel maina al text uffizial sin Fedlex, en tudestg (el n'exista betg en rumantsch). Quest guid na tracta betg las impostas. Quest guid po cuntegnair sbagls u betg esser actual: controllescha adina las funtaunas uffizialas. Actualisà en october 2026.
Funtaunas (5)
- Fedlex: Cudesch civil svizzer (ZGB), artitgels 712a fin 712t (la proprietad en condomini), en tudestg
- Fedlex: Cudesch civil svizzer (ZGB), artitgels 712h e 712i (las expensas communablas), en tudestg
- Fedlex: Cudesch civil svizzer (ZGB), artitgels 712l, 712m e 712n (il fond, la radunanza, il protocol), en tudestg
- Fedlex: Cudesch civil svizzer (ZGB), artitgels 647c fin 647e (las lavurs), en tudestg
- Fedlex: Cudesch civil svizzer (CC), artitgels 712a fin 712t, en talian